4 năm Đại học, 2 năm làm khách sạn: Mình học được gì?

Có những điều khi còn ngồi trên ghế nhà trường, mình từng nghĩ là quá khắt khe, thậm chí có lúc chỉ muốn bỏ cuộc cho xong. Nhưng đến khi đi làm, trải qua những ngày đứng hàng giờ liền, những ca làm kéo dài và những lần phải tự mình xử lý tình huống với khách, mình mới hiểu vì sao thầy cô lại nghiêm khắc đến vậy.

Mình hy vọng có thể lan tỏa câu chuyện này đến những bạn đang học hoặc chuẩn bị theo học ngành Du lịch - Khách sạn. Đây không phải câu chuyện về một người quá xuất sắc hay thành công rực rỡ trong nghề, mà chỉ là những điều mình nhận ra sau 4 năm đại học và 2 năm làm việc trong môi trường khách sạn. Có những bài học mình không hiểu ngay lúc được dạy, nhưng lại theo mình đến tận bây giờ, kể cả khi đã chuyển sang một công việc khác.

--- *** ---

Mình 22 tuổi, đã học xong nhưng vẫn chưa lấy được bằng vì dịch bệnh. Trong suốt 4 năm đại học, mình cũng thử sức ở nhiều công việc khác nhau, còn thời gian làm trong ngành khách sạn là khoảng 2 năm. Hiện tại, mình đang làm Marketing, nhưng vẫn muốn chia sẻ về cái “lò” đã góp phần tạo nên tính cách khá cẩn thận của mình ngày hôm nay.

Khi nói với bất kỳ ai rằng mình học Du lịch, mọi người thường nghĩ ngay đến nghề hướng dẫn viên. Thực ra, mình học Quản trị khách sạn. Những gì được học và môi trường được tiếp xúc đã vượt xa những điều mình từng tưởng tượng.

Nếu các bạn từng đi làm thêm ở nhà hàng hay phục vụ một đám tiệc và cảm thấy mệt, thì khi bước vào môi trường khách sạn cao cấp, áp lực có thể lớn hơn rất nhiều lần. Nơi làm việc lúc nào cũng lộng lẫy, sang trọng, nhưng đổi lại là cường độ công việc cao, nhịp độ liên tục và thái độ luôn phải chừng mực, vui vẻ.

Mặc đồng phục, đi đôi giày đen, đứng suốt cả ngày đến mức chỉ muốn từ bỏ đôi chân của mình. Từ cách đặt từng chiếc dao, chiếc dĩa, cách đi đứng, lau bàn, rót rượu đến việc trải khăn cho khách, mọi thứ đều cần được thực hiện cẩn thận. Những điều tưởng như rất nhỏ ấy lại là tiêu chuẩn mà người làm nghề phải rèn luyện mỗi ngày.

Trường mình học có thể không quá nổi tiếng, nhưng khoa thì khá có tiếng trong nghề. Khi đi thực tập hay xin việc, sinh viên thường có nhiều cơ hội hơn nhờ nền tảng đào tạo và sự nghiêm khắc của thầy cô.

Bọn mình còn phải tập những kỹ năng như bê hai tay ba đĩa. Đĩa được đúc riêng, rất nặng, có lúc tay chân run lẩy bẩy nhưng vẫn phải cố giữ cho đúng kỹ thuật. Những ngày đông Hà Nội rét căm căm, khi tham gia các sự kiện bên ngoài khách sạn, đồng phục vẫn phải tuân thủ quy định, có khi chỉ được mặc áo sơ mi. Ngay cả những chi tiết như móng tay, tóc tai cũng được kiểm soát rất kỹ.

Mình không phải kiểu con ngoan trò giỏi gì. Ngày trước, mình từng muốn bỏ học cho rồi. Nhưng bây giờ nhìn lại, mình nhận ra chính những trải nghiệm ấy đã góp một phần tạo nên con người mình hiện tại.

Vậy sau 4 năm học và 2 năm làm khách sạn, mình đã thay đổi như thế nào?

Nghề khách sạn và những điều nhận lại

#1. Đúng giờ và tôn trọng thời gian của người khác

Đây có lẽ là thói quen tốt nhất mà mình giữ được đến tận bây giờ. Mình có thể bỏ hẳn một buổi học chứ nhất định không muốn đến muộn. Dù đi làm hay có hẹn với bạn bè, mình đều không thích để người khác phải chờ.

Bởi lẽ, ở khoa mình, đến muộn là không được vào học. Còn trong khách sạn, chẳng có khách hàng nào có trách nhiệm phải đợi một nhân viên chưa sẵn sàng làm việc. Bạn chậm một chút, khách có thể phải chờ; bạn không có mặt đúng lúc, cả quy trình phục vụ cũng có thể bị ảnh hưởng.

Mình luôn cố gắng đến trước giờ hẹn ít nhất 5 phút và không bao giờ tự cho mình cái suy nghĩ rằng con gái thì có thể “cao su” một chút cũng không sao. Thời gian của ai cũng quý như nhau. Những lý do đến muộn đôi khi chỉ là hệ quả của việc chưa biết sắp xếp công việc và thời gian từ trước.

Nghe có vẻ hơi nghiêm khắc, nhưng khi duy trì đủ lâu, nó trở thành một thói quen tự nhiên. Đến giờ, mình không còn phải cố gắng ép bản thân đúng giờ nữa, mà đơn giản là không muốn làm ảnh hưởng đến người khác.

#2. Khả năng quan sát và cách ăn nói

Hồi chưa lên đại học, mình khá ngây ngô, ít giao tiếp và đặc biệt là gần như không biết nói gì khi gặp người lạ. Nhưng làm nghề này thì không nói cũng phải nói. Ban đầu, mình nói lí nhí, khách không nghe rõ, khách khó chịu, rồi quản lý nhắc nhở vài lần. Cuối cùng, mình hiểu rằng nếu cứ giữ cách giao tiếp như vậy thì rất khó để làm tốt công việc.

Mình bắt đầu tự tập nói một mình ở nhà, rồi quan sát những người xung quanh, đặc biệt là các anh chị quản lý ở những nơi mình từng làm. Mình để ý cách họ chào khách, đặt câu hỏi, giải quyết tình huống và lựa chọn lời nói sao cho vừa lịch sự, vừa dễ hiểu.

Đến năm thứ tư, khi đi thực tập, mình đã có thể tự vận hành công việc tại một nhà hàng buffet sáng phục vụ khoảng 70-100 khách mà không cần quản lý trực tiếp đứng bên cạnh. Mình biết phân chia công việc cho các bạn khác, theo dõi tình hình phục vụ và chủ động hỗ trợ khách khi cần.

Mình cũng dần nhận ra khách đang cần thêm thứ gì, ai có vẻ chưa hài lòng hoặc ai đang ngại khi lấy thức ăn. Thay vì chờ khách lên tiếng, mình chủ động đến hỏi han và hỗ trợ trước.

Nhờ vậy, dù chỉ là thực tập sinh, mình vẫn được đánh giá khá tốt. Mình còn được chủ đầu tư khách sạn chủ động tạo thêm cơ hội làm những công việc khác và được tiếp xúc với nhiều người giỏi trong nghề. Đến bây giờ, mình mới hiểu khả năng quan sát và giao tiếp không phải tự nhiên mà có. Đó là kết quả của việc quan sát người khác, tự điều chỉnh bản thân và va chạm đủ nhiều trong công việc.

#3. Ghi nhớ những chi tiết nhỏ

Mình có thói quen nhớ những chi tiết nhỏ về người khác, từ hành động đến sở thích. Có lẽ vì làm dịch vụ lâu nên mình dần hình thành cách quan sát và ghi nhớ như vậy.

Chẳng hạn, khi phục vụ tại nhà hàng, mình có một vị khách người Sài Gòn thường xuống ăn sáng lúc 7 giờ để đi làm. Anh ấy thích cà phê nâu đá, nên mình thường chuẩn bị trước để khi khách xuống là đã có đồ uống. Dù hai tháng sau anh ấy mới quay lại, chỉ cần đọc tên trong danh sách khách, mình vẫn nhớ sở thích đó để phục vụ đúng như lần trước.

Hay như việc nhớ được chú khách này thích súp bí đỏ đặc một chút, bác khách nước ngoài kia thích cappuccino còn nóng. Đó đều là những chi tiết rất nhỏ, nhưng khi được ghi nhớ và thực hiện đúng, khách hàng sẽ cảm thấy mình thực sự được quan tâm.

Mình nghĩ sự khác biệt trong dịch vụ đôi khi không nằm ở những điều quá lớn lao. Nó có thể bắt đầu từ việc nhớ một món khách thích, chủ động chuẩn bị thứ khách cần hoặc nhận ra một thói quen quen thuộc mà không cần khách phải nhắc lại nhiều lần.

Mà không biết vì sao, mình rất thích phục vụ và khiến người khác vui. Bạn bè hay trêu mình là “phèn từ trong máu”.

#4. Thái độ và nụ cười

Ngay từ những ngày đầu tiên đi học, thầy cô đã lặp đi lặp lại với bọn mình rằng điều quan trọng nhất trong nghề dịch vụ là thái độ. Chỉ cần có thái độ tốt, mình tin rằng bản thân sẽ có cơ hội đi xa hơn trong nghề.

Đi làm khách sạn đồng nghĩa với việc phải tiếp xúc với đủ kiểu người. Không phải cứ ở trong một khách sạn năm sao sang trọng thì lúc nào cũng gặp những vị khách lịch sự, dễ chịu. Có những khách rất khó tính, có những tình huống khiến mình cảm thấy ấm ức, thậm chí có lúc phải gọi những người đáng tuổi ông mình bằng anh.

Nhưng mình luôn nhớ rằng thái độ không tốt của một nhân viên có thể ảnh hưởng đến toàn bộ công sức của cả tập thể. Khách không chỉ đánh giá riêng người trực tiếp phục vụ mình, mà còn có thể nhìn nhận cả nhà hàng, khách sạn qua trải nghiệm đó. Một phản hồi tiêu cực đôi khi đủ khiến những nỗ lực trước đó của nhiều bộ phận bị lu mờ.

Dù bên ngoài có chuyện gì không vui, khi xuất hiện trước mặt khách hàng, mình vẫn cần giữ sự bình tĩnh, lịch sự và nụ cười phù hợp. Không phải cảm xúc của nhân viên không quan trọng, mà vì trong công việc, mình cần biết cách quản lý cảm xúc để không khiến người khác phải chịu ảnh hưởng từ những chuyện không liên quan đến họ.

Làm trong khách sạn càng lớn, yêu cầu về điều này càng thể hiện rõ. Có những ngày mình đứng liên tục 12 tiếng, cơ thể đã mệt rã rời nhưng khi khách hỏi, mình vẫn phải nhẹ nhàng và niềm nở. Ở cửa khu vực hậu cần từng có một câu được dán lên mà mình nhớ mãi: “Cười lên, bạn chuẩn bị bước ra sân khấu”.

Mình thấy nghề này đặc biệt lắm. Nó hào nhoáng, cho mình cơ hội làm việc trong những không gian sang trọng, những bữa tiệc quy mô lớn, nhưng đằng sau đó là rất nhiều áp lực. Có những hôm làm tiệc đến 1-2 giờ sáng, vậy mà 6 giờ sáng hôm sau đã phải bắt đầu ca làm mới.

Mọi thứ cứ diễn ra liên tục. Nhiều bạn bè mình không muốn tiếp tục theo nghề, một số khác buộc phải rời đi vì dịch bệnh. Nhưng mình vẫn thấy nghề này có những điều rất đáng quý. Những anh chị lâu năm trong nghề thường rất khéo léo, tinh tế và giỏi xử lý tình huống. Càng làm, mình càng nhận ra đằng sau sự chuyên nghiệp mà khách hàng nhìn thấy là cả một quá trình rèn luyện lâu dài.

Những điều học được vẫn theo mình khi làm nghề khác

Mỗi chi tiết nhỏ trong quá trình học tập và làm việc đã góp phần khiến mình trở nên cẩn thận hơn. Hiện tại, mình lựa chọn thử sức với Marketing, một công việc mình yêu thích dù không hoàn toàn đúng với ngành đã học. Điều mình vui là ở môi trường mới, mình vẫn được các anh chị quý mến và sẵn sàng giúp đỡ.

Mình nhận ra những gì học được từ khách sạn không chỉ có giá trị khi đứng trong nhà hàng, phục vụ khách hay làm việc tại một cơ sở lưu trú. Thói quen đúng giờ, sự tỉ mỉ, khả năng quan sát, cách giao tiếp và thái độ nghiêm túc đều có thể áp dụng vào nhiều công việc khác nhau.

Khi làm Marketing, mình vẫn cần kiểm tra từng chi tiết, quan sát phản ứng của người khác, giao tiếp với đồng nghiệp và hoàn thành công việc đúng thời hạn. Có thể mình chưa có nhiều kinh nghiệm ở lĩnh vực mới, nhưng nếu làm việc cẩn thận, giữ thái độ cầu thị và sẵn sàng học hỏi, mình tin rằng sẽ luôn có người hướng dẫn và trao cho mình cơ hội.

Nhìn lại, mình không nghĩ những năm tháng trong ngành khách sạn là khoảng thời gian lãng phí, kể cả những lúc từng thấy mệt mỏi hay muốn bỏ cuộc. Ngược lại, chính những trải nghiệm ấy đã giúp mình có nền tảng để bước vào một môi trường mới với tâm thế tự tin hơn.

Bạn biết không, đôi khi những điều mình trải qua trong quá khứ không tạo ra sự thay đổi ngay lập tức. Phải đến tận sau này, khi nhìn lại một tình huống hoặc nhận ra cách mình đang làm việc, mình mới hiểu những trải nghiệm cũ đã ảnh hưởng đến tính cách và hành động của bản thân nhiều như thế nào.

Vậy nên, dù đang học hay đi làm, hãy cứ học hỏi và cố gắng chỉn chu với những gì mình được giao, kể cả khi đó chỉ là một công việc nhỏ nhất. Có thể hiện tại bạn chưa nhìn thấy giá trị của nó, nhưng biết đâu một ngày nào đó, chính những điều tưởng chừng vụn vặt ấy lại trở thành hành trang quan trọng giúp bạn bước tiếp trên con đường của mình.

(Biên tập lại từ bài viết của bạn

Bi Tồ, chia sẻ trên fanpage Nghề Khách Sạn)