Mỹ Sơn mời cộng đồng góp ý tưởng - Vì một di sản phát triển bền vững

Nếu bạn từng đến Mỹ Sơn và nghĩ rằng nơi đây có thể có thêm những trải nghiệm thú vị hơn, những sản phẩm mới hơn, hay một cách kể câu chuyện di sản gần gũi hơn với du khách – đây có thể là lúc để biến ý tưởng ấy thành một đề xuất thực sự.

Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn đang mời gọi doanh nghiệp, đơn vị lữ hành, nhà nghiên cứu, cộng đồng, các nhóm sáng tạo và những cá nhân yêu mến Mỹ Sơn cùng tham gia cuộc thi “Ý tưởng sáng tạo sản phẩm, dịch vụ và giải pháp phát triển bền vững tại Khu di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn”. Đây không chỉ là lời mời gửi một ý tưởng để dự thi mà xa hơn nữa, đó là lời mời cùng nghĩ về tương lai của Mỹ Sơn - vì một di sản phát triển bền vững.

Nếu Mỹ Sơn có thêm một điều để trải nghiệm, bạn muốn đó là gì?

Hãy thử hình dung một ngày ở Mỹ Sơn không chỉ bắt đầu bằng việc bước qua cổng di tích, nghe thuyết minh và ngắm những ngọn tháp cổ. Thay vào đó:

- Có thể là một hành trình đi dưới tán rừng, nơi mỗi loài cây, dòng nước hay dấu chân động vật lại mở ra một câu chuyện mới.

- Có thể là một trải nghiệm tìm hiểu văn hóa Chăm, tự tay làm một sản phẩm thủ công, khám phá nghề truyền thống.

- Có thể là một tuyến trekking, một sản phẩm dược liệu, một hoạt động dành cho trẻ em, một trải nghiệm dành cho người yêu thiên nhiên hay một tour kết nối Mỹ Sơn với cộng đồng địa phương và những điểm đến xung quanh.

- Hoặc cũng có thể là một ý tưởng hoàn toàn khác mà hôm nay chưa ai nghĩ đến.

Đó chính là khoảng không sáng tạo mà cuộc thi đang mở ra. Bởi Mỹ Sơn không chỉ có những ngọn tháp Chăm.

Báo cáo đánh giá tài nguyên cho thấy khu vực Mỹ Sơn sở hữu hệ sinh thái rừng giàu đa dạng sinh học, với 238 loài thực vật và 607 loài động vật, bên cạnh quần thể hơn 70 công trình kiến trúc Chăm có niên đại từ thế kỷ IV đến XIII và những giá trị văn hóa, nghề thủ công Chăm vẫn còn được lưu giữ trong cộng đồng. Mỹ Sơn đang có rất nhiều chất liệu để sáng tạo.

Điều đáng quý là Mỹ Sơn đang mở cửa cho cộng đồng cùng tham gia

Lần này, Ban Quản lý không chỉ gửi một lời mời chung chung rằng “hãy đóng góp ý tưởng”. Các tài liệu về tài nguyên, hiện trạng và định hướng phát triển được gửi kèm để những người tham gia có thể hiểu Mỹ Sơn, nhìn thấy tiềm năng và tìm ra những khoảng trống cần được lấp đầy. 

[Đọc chi tiết Báo cáo đánh giá tổng hợp về di sản văn hoá thế giới Mỹ Sơn]

Cách làm này cũng nhận được nhiều phản hồi tích cực từ cộng đồng. Có ý kiến đánh giá đây là một cách làm cầu thị, minh bạch; có ý kiến nhìn thấy cơ hội để doanh nghiệp, đơn vị lữ hành, cộng đồng và những người làm sáng tạo cùng kết nối, thay vì mỗi bên tự phát triển một sản phẩm riêng lẻ.

Và điều được nhắc đến nhiều nhất chính là mong muốn tạo ra những sản phẩm mới gắn với văn hóa Chăm, cộng đồng và thiên nhiên. Đó cũng là tinh thần của định hướng “Mỹ Sơn Xanh”.

Không chỉ thêm một sản phẩm du lịch, mà tạo thêm một cách trải nghiệm di sản

Mỹ Sơn đã có những bước tiến trong việc làm mới trải nghiệm du khách. Nhưng báo cáo cũng chỉ ra rằng sản phẩm hiện tại vẫn chủ yếu xoay quanh tham quan di tích, với thời lượng trải nghiệm phổ biến khoảng 2–4 giờ. Vậy:

- Làm thế nào để du khách muốn ở lại lâu hơn?

- Làm thế nào để một người trẻ không chỉ đến Mỹ Sơn để “check-in”, mà thực sự có một trải nghiệm đáng nhớ?

- Làm thế nào để trẻ em có thể hiểu văn hóa Chăm bằng một cách thú vị hơn?

- Làm thế nào để cộng đồng địa phương được tham gia sâu hơn và có thêm sinh kế từ việc bảo tồn di sản?

- Và làm thế nào để mỗi sản phẩm mới vừa hấp dẫn du khách, vừa không đánh đổi những giá trị cần được gìn giữ?

Có thể, câu trả lời nằm trong chính những ý tưởng mà cộng đồng sẽ gửi đến cuộc thi.

Định hướng phát triển “Mỹ Sơn Xanh” đã mở ra nhiều hướng như trải nghiệm dưới tán rừng, trekking, vườn thực vật - dược liệu, trình diễn nghề truyền thống và các hoạt động gắn với văn hóa Chăm. Nhưng đây không phải là danh sách đóng lại những gì Mỹ Sơn có thể làm. Đó là những gợi ý để chúng ta tiếp tục nghĩ xa hơn.

Vậy tham gia thế nào - cơ cấu giải thưởng ra sao?

Cuộc thi dành cho tổ chức, doanh nghiệp cùng cá nhân trong và ngoài nước, không giới hạn lĩnh vực hoạt động – từ doanh nghiệp lữ hành, lưu trú, dịch vụ du lịch; viện, trường, nhà nghiên cứu; nghệ nhân, cộng đồng địa phương đến các nhóm khởi nghiệp sáng tạo và những cá nhân tâm huyết với di sản.

Ý tưởng được trình bày dưới dạng văn bản, khuyến khích kèm hình ảnh hoặc sơ đồ minh họa, không quá 5 trang A4, kèm thông tin của đơn vị hoặc cá nhân đề xuất. Hồ sơ gửi qua email hoặc theo địa chỉ liên hệ của Ban Quản lý; thời gian nhận ý tưởng từ ngày ban hành thể lệ đến hết ngày 10/9/2026.

Các ý tưởng sẽ được xem xét dựa trên những tiêu chí quan trọng như tính khả thi, tính sáng tạo, tính bền vững và khả năng triển khai, nhân rộng, trong đó phải bảo đảm sự hài hòa giữa khai thác với bảo tồn di sản, hệ sinh thái rừng và lợi ích cộng đồng địa phương.

Về giải thưởng, những ý tưởng xuất sắc, khả thi sẽ được tôn vinh và trao giải Nhất, Nhì, Ba, Khuyến khích bằng hiện vật và/hoặc tiền mặt theo quy định hiện hành. Mức giải cụ thể sẽ được Ban Quản lý thông báo trước ngày tổ chức tọa đàm, đánh giá và trao giải.

[Đọc kỹ thể lệ cuộc thi và cơ cấu giải thưởng: Tại đây!]

Đặc biệt, giá trị của cuộc thi không chỉ nằm ở giải thưởng.

Một điểm đáng chú ý của cuộc thi là Ban Quản lý không dừng lại ở việc tìm kiếm quán quân và trao giải. Những ý tưởng được lựa chọn sẽ có cơ hội được nghiên cứu, kết nối và xem xét triển khai thực tế tại Mỹ Sơn theo quy định. Vì vậy, nếu bạn là một doanh nghiệp du lịch, một hướng dẫn viên, nhà nghiên cứu, nghệ nhân, người trẻ khởi nghiệp, người dân địa phương - hay đơn giản chỉ là một du khách từng đến Mỹ Sơn và từng nghĩ: “Giá như ở đây có thêm…” - thì biết đâu, phần “giá như” ấy lại chính là điểm bắt đầu của một ý tưởng đáng giá.

Mỹ Sơn đã có một lịch sử rất dài. Nhưng một di sản sống không chỉ được kể bằng những câu chuyện của quá khứ. Di sản còn được tiếp tục bằng cách chúng ta bảo tồn, sáng tạo và tạo ra những kết nối mới trong hiện tại. Giờ đây, di sản đang mở lời để cộng đồng cùng viết tiếp những câu chuyện mới – bằng sự sáng tạo, bằng những sản phẩm thiết thực và bằng một cách phát triển hài hòa hơn với thiên nhiên và cộng đồng.

Mỹ Sơn đang mở lời. Còn ý tưởng của bạn là gì?

Hãy cùng góp một ý tưởng, một sáng kiến, một cách nhìn mới để Mỹ Sơn không chỉ được gìn giữ cho hôm nay, mà còn có thêm những giá trị mới để trao lại cho mai sau.

Cuộc thi “Ý tưởng sáng tạo sản phẩm, dịch vụ và giải pháp phát triển bền vững tại Khu di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn” đang chờ những ý tưởng đầu tiên.

Biết đâu, ý tưởng làm thay đổi cách người ta trải nghiệm Mỹ Sơn ngày mai lại bắt đầu từ chính bạn.

Mọi thắc mắc về cuộc thi vui lòng liên hệ: Ban Quản lý Di sản văn hoá thế giới Mỹ Sơn - xã Thu Bồn, Tp.Đà Nẵng. Đầu mối tiếp nhận: ông Nguyễn Duy – 0935533653 – duyn@dsvhmyson.gov.vn.

​Ms. Smile