Sau mỗi đồng du khách chi tiêu, Việt Nam giữ lại được bao nhiêu?

Một du khách quốc tế có thể chi hàng nghìn USD cho kỳ nghỉ tại Việt Nam. Họ mua vé máy bay, đặt phòng khách sạn, sử dụng dịch vụ vận chuyển, tham gia các tour trải nghiệm, thưởng thức ẩm thực địa phương và mua sắm quà lưu niệm trước khi trở về nước... Nhìn qua, đó là một khoản chi tiêu đáng kể được tạo ra trên lãnh thổ Việt Nam. Tuy nhiên, có một câu hỏi ít khi được nhắc đến: trong số tiền du khách bỏ ra, thực sự có bao nhiêu được giữ lại cho doanh nghiệp Việt Nam, người lao động Việt Nam và nền kinh tế Việt Nam?

Đây cũng là một trong những vấn đề quan trọng mà ngành du lịch cần quan tâm khi Việt Nam liên tiếp ghi nhận những cột mốc tăng trưởng ấn tượng về lượng khách quốc tế. Bởi suy cho cùng, số lượng khách chỉ là một phần của câu chuyện. Điều quan trọng hơn là giá trị kinh tế thực sự mà mỗi du khách mang lại.

Dòng tiền du lịch không phải lúc nào cũng dừng lại ở Việt Nam

Nhiều người cho rằng khi một du khách nước ngoài đến Việt Nam, phần lớn số tiền họ chi tiêu sẽ ở lại trong nước. Thực tế, hành trình của dòng tiền du lịch phức tạp hơn nhiều.

Một du khách có thể chi 2.000 USD cho chuyến đi Việt Nam, nhưng khoản tiền đó được phân bổ qua rất nhiều khâu khác nhau. Vé máy bay có thể được mua từ hãng hàng không nước ngoài. Phòng khách sạn được đặt thông qua các nền tảng OTA quốc tế. Tour du lịch có thể được bán từ thị trường nguồn trước khi khách đặt chân đến Việt Nam. Một phần doanh thu từ dịch vụ lưu trú, giải trí hay mua sắm cũng có thể được chuyển ra nước ngoài dưới nhiều hình thức khác nhau.

Điều đó đồng nghĩa với việc tổng chi tiêu của du khách và phần giá trị thực sự ở lại nền kinh tế Việt Nam không phải lúc nào cũng là một.

Câu chuyện này càng đáng quan tâm khi Việt Nam đã đón hơn 10 triệu lượt khách quốc tế chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026. Thành tích này cho thấy sức hút ngày càng lớn của du lịch Việt Nam trên bản đồ khu vực và thế giới. Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui về tăng trưởng lượng khách, ngành du lịch cũng cần đặt ra một mục tiêu cao hơn: làm sao để mỗi đồng du khách chi tiêu tạo ra nhiều giá trị hơn cho đất nước.

Ngành khách sạn đang giữ được bao nhiêu giá trị?

Trong lĩnh vực khách sạn, bài toán giá trị giữ lại thể hiện khá rõ.

Nhiều khách sạn và khu nghỉ dưỡng cao cấp tại Việt Nam được đầu tư bằng nguồn vốn trong nước nhưng vận hành dưới thương hiệu quốc tế. Mô hình này mang lại nhiều lợi ích đáng kể như tiêu chuẩn dịch vụ toàn cầu, hệ thống quản lý chuyên nghiệp, khả năng tiếp cận mạng lưới khách hàng quốc tế và sức mạnh thương hiệu đã được khẳng định trên thị trường.

Tuy nhiên, để sử dụng những lợi thế đó, doanh nghiệp thường phải chi trả các khoản phí quản lý, phí nhượng quyền thương hiệu, phí hệ thống đặt phòng toàn cầu, chi phí marketing quốc tế hoặc các khoản chi liên quan đến đội ngũ chuyên gia nước ngoài.

Đây là mô hình phổ biến và hoàn toàn bình thường trong quá trình hội nhập của ngành khách sạn. Song nếu nhìn từ góc độ phát triển kinh tế, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thay vì chỉ đóng vai trò là nơi cung cấp cơ sở vật chất hoặc nguồn nhân lực.

Khi khách đông nhưng địa phương chưa chắc hưởng lợi tương xứng

Không phải lúc nào lượng khách tăng cũng đồng nghĩa với việc cộng đồng địa phương được hưởng lợi tương xứng.

Tại một số điểm đến, vẫn tồn tại mô hình du lịch khép kín khi du khách sử dụng gần như toàn bộ dịch vụ trong một hệ sinh thái được sắp xếp từ trước. Từ nơi lưu trú, nhà hàng, phương tiện vận chuyển đến các điểm mua sắm đều nằm trong cùng một chuỗi liên kết.

Trong trường hợp đó, khách vẫn chi tiêu nhiều nhưng phần giá trị lan tỏa đến các hộ kinh doanh nhỏ, doanh nghiệp địa phương hay người dân bản địa có thể khá hạn chế.

Đây là lý do các chuyên gia du lịch ngày càng quan tâm đến khái niệm "giá trị giữ lại" thay vì chỉ nhìn vào doanh thu tổng thể. Một ngành du lịch phát triển bền vững không chỉ cần thu hút khách mà còn phải tạo ra cơ hội việc làm, gia tăng thu nhập và thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp trong nước.

Đã đến lúc thay đổi cách nhìn về tăng trưởng du lịch

Trong nhiều năm, số lượt khách luôn là một trong những chỉ số được nhắc đến nhiều nhất khi đánh giá thành công của ngành du lịch. Đây là thước đo quan trọng nhưng chưa đủ.

Nhiều quốc gia có ngành du lịch phát triển hiện nay đang chuyển trọng tâm sang các chỉ số phản ánh chất lượng tăng trưởng như mức chi tiêu bình quân của du khách, thời gian lưu trú, tỷ lệ khách quay trở lại, doanh thu trên mỗi khách và mức độ đóng góp thực tế vào nền kinh tế địa phương.

Một triệu du khách lưu trú dài ngày, chi tiêu nhiều cho trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và dịch vụ bản địa có thể tạo ra giá trị kinh tế lớn hơn nhiều so với vài triệu lượt khách chỉ ghé thăm trong thời gian ngắn.

Với Việt Nam, đây cũng là hướng đi cần được chú trọng trong giai đoạn phát triển mới của ngành du lịch. Thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá hoặc số lượng khách, chúng ta cần cạnh tranh bằng chất lượng trải nghiệm, bản sắc văn hóa và giá trị mà du khách nhận được.

Làm gì để mỗi đồng du khách chi tiêu tạo ra nhiều giá trị hơn?

Muốn gia tăng tỷ lệ giá trị giữ lại trong nước, ngành du lịch cần xây dựng một hệ sinh thái đủ mạnh để nhiều mắt xích trong chuỗi cung ứng được vận hành bởi doanh nghiệp Việt Nam.

Điều này bắt đầu từ việc phát triển các thương hiệu khách sạn, lữ hành và dịch vụ du lịch nội địa có khả năng cạnh tranh quốc tế. Cùng với đó là đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao để ngày càng có nhiều nhà quản lý người Việt đảm nhiệm các vị trí điều hành cấp cao trong ngành khách sạn và du lịch.

Bên cạnh đó, những sản phẩm mang đậm bản sắc địa phương như ẩm thực, nghệ thuật truyền thống, thủ công mỹ nghệ, trải nghiệm cộng đồng hay các hoạt động văn hóa đặc sắc cần được đầu tư bài bản hơn. Đây chính là những lĩnh vực giúp dòng tiền du lịch lan tỏa sâu hơn vào nền kinh tế địa phương và tạo thêm giá trị cho cộng đồng.

Khi du khách sẵn sàng chi tiêu cho những trải nghiệm chỉ Việt Nam mới có, lợi ích kinh tế sẽ không chỉ dừng lại ở các doanh nghiệp lớn mà còn đến với người dân, hộ kinh doanh và các ngành nghề liên quan.

Thành công không nằm ở số lượng khách, mà ở giá trị được giữ lại

Việc liên tục phá kỷ lục về lượng khách quốc tế là tín hiệu tích cực cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của du lịch Việt Nam. Tuy nhiên, đó mới chỉ là bước khởi đầu.

Trong dài hạn, điều quyết định sức khỏe của ngành không phải là có bao nhiêu du khách đến Việt Nam mà là giá trị được tạo ra từ mỗi du khách trong số họ.

Một điểm đến thực sự thành công không chỉ thu hút được khách quốc tế mà còn giữ lại được nhiều hơn những gì du khách đã chi tiêu. Khi mỗi đồng tiền du lịch tạo ra nhiều việc làm hơn, giúp nhiều doanh nghiệp Việt Nam phát triển hơn và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế, đó mới là lúc tăng trưởng du lịch trở thành tăng trưởng bền vững.

Quan điểm của bạn thế nào về bài chia sẻ trên? Để lại bình luận ngay dưới bài viết để cùng cộng đồng nhân sự nghề bàn luận nhé!

Cần tìm việc khách sạn - nhà hàng uy tín? Truy cập ngay website Hoteljob.vn để nộp hồ sơ ứng tuyển online miễn phí!

Ms. Smile

(Tham khảo từ Hoài Hốt - Hospitality)